Schitterend Afscheid Nemen

Howard de Aanwezige

Een klein probleem met het afscheid als schittering van de ziel was het steevast onderschatte Ware Afscheid, een sluimerend  achtergrondverschijnsel dat Howard alleen soms ervaarde, en dan vooral op momenten van afscheid van dierbaren. Ook de zinloosheid van zijn mooie theorietjes, of theorietjes over het mooie, verbleekten in de duistere oude bekende, in het zich doorgaans achter de horizon verschuilende koufront van de eigen dood die voorgoed was. Van het leven als tijdelijke waanzin. Van een nooit begrepen zin der mensheid, van een onophoudelijk falen bewust dit en geen ander leven, een ander zijn leven, te leven. Howard wist dat elk mens soms, en Noord-Oeropeanen wat vaker, daaraan een zielig onbehagen overhield.

Zich afvragend hoe zijn talent voor het beleven van het Ware Afscheid afstak bij anderen, had Howard inmiddels de terugreis ingezet. Hij was weer in Koop-en-Behagen. Oponthoud. Was waarheid goed hanteerbaar in tijden van spelen, Waarheid in combinatie met de eigen Afgang vormde een geheel eigen black box, een drama waarbinnen Howard niet te lang kon verwijlen, als hij tenminste voor een lang leven luisterend spelen wilde gaan. Afleiding was het credo ondanks alles, en binnen de afleiding bestonden de meer smaakvolle, en daarnaast de minder smaakvolle. Howard had geen illusies meer ten aanzien van zijn – net als iedereens – gedwongen ten prooi vallen aan het onheil. Alleen over de vorm bestond twijfel. Het leukste en makkelijkste was gewoon altijd gek te zijn, maar dat kon hij niet.

Het beste alternatief leek zichzelf aan helium ballonnen boven het landschap te laten zweven. Het idee leek moeilijk vast te leggen of zelfs in zijn volheid op te roepen terwijl hij schreef. Ballonnen nemen hem mee naar boven en verplaatsen hem. Ballonnen zijn dimensies die spiraalvormig zijn tot er een oplossing uitvalt. De oplossing wordt vergeven door een herinnering aan een korte vrijheid. De vrijheid om over die oplossing te beslissen, of een andere oplossing.

Zorgvuldig weggedrukt in het geheugen
Beslissen is het delen van een enkele oplossing door miljoenen andere opties. Het beslissende deel is altijd moeilijk omdat er oneindig veel ruimte is voor opties. Karakter is het lot, zoals Freud al zei, wat betekent dat je moet beslissen over het moment van het realiseren van de beste van alle opties en het kiezen van het beste van alle opties, dat staat gelijk aan de vrijheid van karakter.

Het probleem was dat hij de meeste beslissingen onbewust nam. Metaforisch gezien is de plaats van innerlijke groei de ervaring van zweven (in plaats van vallen). Jordan Peterson denkt dat één kracht sterker is dan wie dan ook en noemt het groepsethiek. Individuen maakten onderdeel uit van zoveel collectieven. Peterson volgt Jung in de acceptatie van het menselijke onvermogen om uit zichzelf waarde te scheppen. We hebben het collectief nodig, maar wel zo nauwkeurig dat niemand uiteindelijk tot de conclusie komt dat het te complex is om ermee om te gaan.

Hij was duidelijk het complete inzicht vergeten en probeerde het tevergeefs achteraf samen te rapen. Maar slechts één ding kon Waar zijn: collectief gesublimeerde oeraziatische drang als louter sensuele ervaring en vervolmaking. Hij wist niet of meer en vrijere socks hem daarvan bewust zouden hebben gemaakt.

Vannacht had hij overa big scheme gedroomd. Hij was homo maar toch samen met een van zijn ex-vriendinnen. Hij was Brad Pitt, dus zij moet wel een man zijn geweest. Ze waren in en om een gebouw. Er waren maffia-zaakjes aan de gang. Hij was de held van het verhaal omdat hij uiteindelijk veel mensen overhoop wist te knallen. Op het laatst had hij de baas bijna in zijn gezicht geknald; over een muurtje kon hij hem net zien. Maar zijn rechter hand richtte zich op het laatste moment voor hem op waardoor deze weggeknald werd. Het zat hem niet lekker dat hij gay was omdat hij daardoor niet werd geaccepteerd door zijn familie. Zijn nicht Marolina kwam langs maar toen hij haar te uitbundig op drie wangen zoende, vertrok ze zonder iets te zeggen. Later bedacht hij zich dat ze het vreemd vond dat hij gay was. Ook haar zus Nevenalabami kwam in de droom voor. Met haar had hij goed contact. Hij wist iedereen telkens in veiligheid te brengen. Hij kon zich niet meer herinneren hoe zijn ex-vriendin eruit zag, maar het was heel natuurlijk dat ze een man was. Toch kwam hij er later achter dat dit helemaal niet zo natuurlijk was, omdat hij zichzelf nooit als gay had gezien. Hij walgde plotseling ook van het idee om seks met haar/hem te hebben. Gatverdamme. Dat moet ook zijn familie gedacht hebben. Een heel spannende droom met gevaren in alle hoeken en gaten en interessante uiteenzettingen over zijn seksuele geaardheid. (Opmerking bij dageraad: hij zou het niet erg vinden om gay te zijn, maar wel om seks te hebben met een andere man).

Een tragisch ongeluk
Het ongeluk had plots een einde gemaakt aan jaren van toegewijd aan elkaar wennen, en ook vastklampen. De schok leverde een waarlijk nieuw beeld van de realiteit op, als grijs, kleurloos, maar waar soms via élan nieuwe vormen in opdoemen, nieuwe avonturen, nieuwe afscheiden. Om de hoek stond zijn auto geparkeerd, het kenteken kende hij uit zijn hoofd: Q7262318. Aan het getal kleefden voor Howard meer herinneringen dan aan alle dingen en mensen in de wereld. Het universum in, had hij zichzelf en alle verloren dierbaren bevolen. De schittering zal het slechte gevoel van er niet meer zijn verbloemen, ja, zal het verpulveren. Je kunt je leven aan de ethiek wijden, maar Howard had het mooier gewild, had nastrevenswaardig alleen de streling van de ziel na het stervensproces geacht. Had de laatste jaren telkens weer die plek van binnen opgezocht, in gesprek of alleen, met zichzelf, waar hij één mensheid, één universum kon ervaren, net buiten het middelpunt waar aantrekken en afstoten samenkwamen.

Stijgen op de maatschappelijke ladder was goed, omdat het leren kennen van jezelf alleen via anderen mogelijk is. Maar te hoog stijgen leken alleen diegenen te kunnen, die de moeite namen net als Howard een binnengebied af te perken, daarvan het hek eigenhandig te kunnen sluiten, zich af te kunnen schermen van de goed-slecht beoordelingen van jezelf en anderen. Dat deed ze afwezig, kort van stof, duister of zelfs seniel overkomen, had Howard recentelijk nog gezien.

Lijden en liefde nodeloos verlengen, kwamen er, na wel elf jaar nadenken, op neer dat Howards leven uit niet meer bestond dan te proberen mooie dingen vast te houden, om er daarna afscheid van te nemen. Maar het is zó moeilijk dat iemand zich geen raad wist op het moment van afscheid. Dat gold voor ieder mens. Ook voor Howard. Hij had geen tijd gehad om het volgende echt te beseffen: het is belangrijker om kortstondig en intensief van het mooie te houden en het op tijd los te laten, dan om het proberen vast te houden tot de glans langzaam verdween. Von Stauffenberg, één van de grootste helden aller tijden, of had moeten zijn geweest, of misschien zelfs is, wist daar misschien goed mee om te gaan. Zijn vrouw en vier kinderen liet hij achter om zijn land te redden.

Howard geloofde niet dat hij verbitterd was door het verlies van zijn linkeroog en rechterhand bij de poging. Een Duistere nationale held, hij had zijn adelpositie opgegeven voor de coup op de meest gehate vaderfiguur uit de menselijke geschiedenis. Gehaat, omdat iedereen in hem nog slechts de despoot van weleer zag. Zag, dat de geschiedenis zich herhaalde. En dat kon alleen maar op een negatieve manier. Von Stauffenberg hield vast aan zijn ideaal, handelde ernaar en werd midden in de strijd geveld doordat zijn poging maar half lukte.

Voor de minder mooie dingen gold hetzelfde als voor de mooie: blijven rondzeulen met verdriet maakt het minder intens en mooier. Stauffenberg leed hartstochtelijk onder het mislukken van zijn couppoging maar verzandde niet in jammerlijke gedragingen. Dat zou namelijk de intense pijn of juist liefde of vreugde verlengen zodat het verzacht werd. In beide gevallen bleef de mens dan leven in plaats van dat hij doodging. Pijn verlengen betekende medelijden wekken bij medemensen die jouw lot bepaalden, liefde verlengen betekende medelijden wekken bij een vrouw waardoor zij weet dat je bij haar blijft en zodoende open kan staan voor het inbouwen van zekerheden ter maximalisering van de levensduur.

In beide gevallen is het beter om voor het bittere einde te kiezen; zo bitter als leven bij de gratie van anderen / van een vrouw lijkt, kan het bittere einde nooit zijn. Het bittere einde is namelijk nooit leegte, is nooit vergooide tijd waarvan Howard niet zou weten waar die blijft (=hel op aarde).

Koel van buiten stond Von Stauffenberg voor het peloton dat opdracht had deze Verräter om te brengen. Indachtig zijn vrouw, zoons en dochters was hij zichzelf trouw gebleven. Hij kon zo de intensiteit van al het goede en ook van het mislukte ineen smeden tot een amalgaam van pure emotie. Dat was leven. Toch moest Howard de tijd die hij duurde ook niet willen verkorten of zo kort mogelijk houden. Hij dacht eigenlijk dat hij alleen over deze keuzes moest nadenken als er iets te kiezen viel, als zich passende situaties voor zouden doen.

Voor zich gehouden
Na één van zijn lessen Duisters betaalde zijn student hem contant, maar bleek niet in staat in twintigtallen tot honderd te tellen. Hij gaf Howard tachtig. Howard liet hem beleefd zien dat hij maar vier briefjes had gegeven, waarop de student – die kapitalen verdiende met het beheer van portfolio’s voor een investeringsfirma, twee paarden, huizen in New Jersey en Chicane bezat – stug volhield dat 4×20 honderd was. De bovenste posities van de ladder, zo redeneerde Howard, waren weggelegd voor moeilijke mensen die door hun intern afweren van stress, steriel waren geworden. Waar in Duisterland de top ook wel aftakelt is dat in de VS vele malen erger. Het komt door de luxe van koffie met gebak, taxi’s nemen, saaie zakenafspraken waarbij je vergat wie je was ten dienste van de deal die gesloten moest worden. Alles draaide om uiterlijk vertoon. Later zou het wel goed komen. Ondanks het afsterven, lui worden, verwezen, robotiseren. Je was kreupel en dement totdat het tegendeel bewezen was. Daarvoor voerde je geen steek uit.

Howard was zelf ook vaak half de weg kwijt en trok zich dan terug in zijn schulp, een manoeuvre om het lot af te leiden. Te veel vrienden en kennissen om hem heen belandden in het gesticht, schreven zich uit en zaten decennialang opgebrand thuis. Te veel van hen klaagden over werkdruk en stress, de emotionele achtbaan, de complexiteit van het moderne leven. Generatie burn-out. Dat was dan ook geen pretje, maar tegelijkertijd had geen mens het in de geschiedenis der mensheid zo goed als nu.

Howard kocht een kat en noemde haar Utopia, zodat hij haar lekker kon negeren. Het was gedaan met hem. Hij wist het, de hele wereld wist het. Hij had het punt bereikt waarvan hij altijd had gedroomd en waar hij tegelijkertijd doodsbenauwd voor was geweest: het punt van geen terugkeer. Op dit punt kwam het besef dat hij geen zinnige toekomst meer voor zich zag. Dat hij blijkbaar alles of niets had geprobeerd, maar niets een uitwerking had gehad. Hij kon het niet nog een keer gaan proberen en hopen op verbetering. Een dieper dal bestond niet. Waarom had hij van dit dieptepunt al die tijd gedroomd?

Howard wordt zich bewust dat het dieptepunt al gepasseerd is. Hij had het niet in de gaten gehad. Anders was het geen dieptepunt geweest, maar gewoon het volgende punt. Het volgende punt van Gewoon Spelen. Hij besefte dat hij al verder was toen hij eenmaal die kat gekocht had en haar Utopia genoemd, en de humor van zijn toestand ging inzien. Dat was het punt waarop hij eigenlijk al weer terug aan het vallen was, maar het nog niet onderkende.

Het punt van geen terugkeer bood hem het grote voordeel eindelijk een beslissing te kunnen nemen zonder naderhand terug te blikken op hoe het ook had kunnen zijn. De situatie zou immers niet slechter kunnen worden, iedere beslissing was goed geweest. Het was het punt van een onvoorwaardelijk besluit het leven te veraangenamen. De veraangenaming die dan inzet heeft niets met de inhoud van het besluit te maken, maar alles met de onvoorwaardelijkheid van het besluit.

Daar zat hij dan: kat op schoot en een goed gevoel in de onderbuik. Al snel bleek echter dat de kat intelligenter was dan hijzelf en een beter geheugen had. Howard kon het nauwelijks uitstaan, maar ze wist gewoon veel beter wat ze wilde: slapen in haar mand. Deze verplaatste hij met de dag om haar geheugen te testen en om haar in de war te brengen, maar daarvan was allerminst sprake. Ze kon zich op ieder tijdstip van de dag aan haar slaapplek herinneren.

Als ze weer eens chagrijnig op het vloerkleed midden in de kamer zat, dacht hij vaak bij zichzelf dat hij haar misschien wel meer haatte dan de rest van de wereld. En zij had daar natuurlijk maling aan. Het maakte haar niet eens zoveel uit wie ze nou meer haatte, hem of de wereld, want geen van beide opties maakte dat ze meer te eten kreeg die avond, zodat ze lekkerder kon slapen. En zo zat ze daar maar voor zich uit te staren.

Hij had het nooit zo op katten gehad, maar van Utopia en eerder Samuela wel geleerd dat hij zich te druk maakte om welke optie hij telkens moest kiezen. Na verloop van tijd begon hij in te zien dat het hebben van opties een luxe is en dat hij de meeste keuzes tussen twee opties gewoon kon negeren. Zo was hij echt een kattenmens geworden.

Duidelijk geworden
De mens was qua samenleven en technocratische controle een staat van volwassenheid genaderd die misschien niets meer met het oorspronkelijke idee van vertrouwen en eendracht te maken had, maar wel doorging voor de millimeter nauwkeurig afgestelde zieleknijp- en kneedmachine. Deze avond sliep hij bij zijn jeugdvriend Mowie. Godefroid had hen verlaten. Warrig was het afscheid geweest. Zijn taalgebruik ging terug naar zijn jeugd. Jullie zitten me af te grijnzen, zei hij dan. De kamer zat vol magneten. Je kon niet te gedetailleerd kijken. Dan was je gek, dacht Howard. Maar dat je tegen het einde anders ging waarnemen was wel duidelijk.

De trage tram 2 en metro 50 onthaastten Howard, wat herinneringen aan de vroegere leegte terugbracht. Hij kon nooit goed alleen zijn. Het had een Duistere werking op hem. In Amsterdoem was het zonnig die dag en rond de middag en hij werd langzaam wakker. Het had er veel van weg dat zijn trip naar de aarde te kort was. Toch was het goed er even te zijn.

Hij moest in dat gevoel blijven, hij moest en zou zijn laatste uitvindingen blijven uitproberen, blijven doodgaan. Hij moest zich afschermen op een manier die openheid veroorzaakte, hij moest de paradox des levens leven. Het polygone Deloitte gebouw uit glas gleed voorbij, een rij ranke populieren ervoor. Even erna een gebouw bestaande uit 2x2m2 kubussen in rode, roze, blauwe en witte kleuren. Howard besloot dat het toch zijn favoriete stad op aarde was. Hier had hij de mensen gevonden naar wie hij wilde luisteren, met wie hij wilde spelen, bij wie hij wilde leven. De metro terug was een stuk fijner. Het was iets over half zes en de zon ging alweer onder.

De najaarszon kleurt een geel-oranje, wat ik in Chicane niet kan zien, dacht Howard. Daar ziet alles zwart.

Een afscheid van weer een dag, maar die nog lang niet voorbij was, de sprankeling waarvan hij in dit niet-bestaand moment zowel voor als achter zich zou laten, in zijn zieleleven zou bewaren. Hij vond het zo leuk om weer Nerderlands om hem heen te horen. Tegenover hem spraken twee mannen Turks. Ze lachten. Hun president Erdogan had net Trump bezocht. Het ging weer goed met de NATO, of toch niet? Toch waren ze misschien wel Nerderlandser dan hijzelf. Ze woonden immers hier. En één van hen zag er hoger opgeleid uit dan hij. En a-politieker. Waarom hij andere volkeren nog steeds in politieke zin bevooroordeelde? Omdat het soms, in sommige situaties, gelukkig maakt je verbonden te voelen met je eigen volk. Het Oeropees leger diende zich steeds vastomlijnder aan. Een Duistere met militaire achtergrond zwaaide de Baälse scepter.

Godefroid had hen verlaten terwijl Howard alweer in Chicane was. Een wind met venijnige rukken deed denken aan de razernij die soms van Godefroid was uitgegaan, als zijn kinderen niet naar hem luisterden of iets deden dat niet getuigde van een goede opvoeding. De artsen hadden hem niet het verlossende pilletje gegeven, waarvoor hij bang was geweest. Hij was handig zelf weggegleden, na duidelijk te hebben aangegeven dat het tijd was. Howard miste hem.

Hij stapte uit zijn Uber. Het was koud. De komende maanden zou het kwik 20 graden dalen. Dat had Howard sinds vijf jaar weer elke winter meegemaakt. Waarom het zo moeilijk was altijd het juiste te zeggen, op de juiste momenten? Hij wist het niet. De winter duurde maar voort, hij zou het fijne van zijn gedachten nu snel vergeten. Over bleef de zorg voor wat dan ook, voor waar je dan ook voor kon zorgen, uiteindelijk alleen voor jezelf. En dan werd het tijd om te gaan. Hij schonk zichzelf nog een tweede kop vergiftigde warme chocomel in. Binnen was het knus. De zomer was ver weg en de wereld draaide door, ook zonder hem, ook zonder zijn ego.

De volgende morgen was hij met pijn in zijn maag opgestaan. Hij wist niet hoe het kwam. Beneden zat hij met zijn dochter aan de ontbijttafel. Hij had zin in leverworst. Zijn dochter bad zachtjes in zichzelf, haar ogen gesloten. Wat een mooi aanblik, dacht Howard, en hij dankte de Heer voor haar aanwezigheid in zijn leven. Alleen was er geen Heer. Er was alleen hijzelf, en wat hij ego pleegde te noemen, zat boven op hem te drukken. Het ging erom hoe ze in zulke momenten was, dacht Howard. Één van de duiven die hij buiten door het raam kon zien leek net als hij ook even, heel even, naar de onzichtbare maan te kijken. Van achter een muur kwam Utopia met bewolkte ogen aansluipen. Het ongekend onbekende bleek gewoon een andere dag, maar toch niet helemaal.

Op donderdagavond sloot Howard zich weer bij zijn schrijversclubje aan om het laatste eruit te persen. Zijn pen was leeg, de wolken uitgeregend. Het was Bears night, en normaal gesproken zat de bar vol maar er waren te weinig kroeglopers om te peilen of het geschreeuw in saamhorigheid resulteren zou. Binnenkort zou hij geen energie meer hebben. Daarom moest hij blijven schrijven. Zijn buurman Mihalichenko zei dat zijn dialogen misschien niet authentiek zijn. Hij schreef over van alles en nog wat in onderwijsland. Het is lastig om weer te geven wat er echt gebeurt, beweerde hij.

Ja, daarom tape ik alle gesprekken die ik opschrijf, antwoordde Howard, ik weet van tevoren dat het anders niet echt overkomt. Dat zou kunnen, zei Mihalichenko, terwijl hij door zijn schrift bladerde. Ineens zei hij dat het schrift heel random was. Hij vond er een bijdrage van zijn dochter in. Iets over dat ze vandaag een instrument had gespeeld, maar eigenlijk wilde ze met heel veel P.P.P.P.S’en zeggen dat haar zusje bij de rehearsals een te zachte stem had gehad.

Hij had willen zeggen dat het cute was maar het was eigenlijk dom om überhaupt hiernaartoe gekomen te zijn. Hij wist dat hij niet besefte zelf een dochter te hebben, hoewel hij met dat idee nu vrede had en ook met het idee dat hij niet zou weten dat zijn vriend en tweede vader Godefroid de pijp uit was gegaan, kwam niet echt binnen. Het zou hem wel ergens raken, maar hij wist niet wanneer. Hij nam zich voor te praten over wat hem overkwam als het hem overkwam. Maar hij besefte ook dat het moeilijk was om te schrijven en daarbij enige diepgang te bereiken. Een diepgang die misschien niet altijd gedeeld werd. Maar wat te denken van politiek, altijd maar voortdurend, superbelangrijk om te begrijpen, en welke andere kanalen hebben we dan de media om aanknopingspunten te vinden? Welke media? Academisch gezien valt er geen eer aan te behalen; platvloers, boers en simpel, al helemaal niet. Op geen enkele manier was er eer te behalen aan politiek. Als je zelf in office zat, was je een idioot, op vroege leeftijd geronseld voor een puik stukje acteerwerk. Strak gekeurd om er zeker van te zijn dat je niets raars ging doen.

Niet te negatief worden, een verhaal vertellen. Ook al ben je dood. Nog steeds zat Howard in diezelfde kroeg, het was elf uur. Tegenover hem sprak zijn zwarte kroegkennis over een narratief dat minstens twee vrouwen en een Zuid-Oeropeaan interessant leken te vinden. Hem nu ook. Het ging erover dat het niemand kon schelen, terwijl je zelf vaak over details inzit. Mensen overschatten het belang van waar ze zelf toevallig op dat moment mee bezig zijn. Of zoiets dergelijks.

Nee, laat ik niet net doen alsof ik het verhaal begreep. Sommige dingen gaan nu eenmaal langs me heen, dacht Howard.

De volgende dag zat hij in een groep 6. Eén van de betere scholen in de omgeving. Het onderwijzen was niet meer dan een paar dingen benoemen die leuk of grappig zijn en wellicht enige diepgang zouden brengen. Hij legde het woord ‘precipice’ uit, probeerde metaforisch over klimmen, een klif en een uitkijkpunt te praten, probeerde het concept metafoor op duistere manier uit te leggen. Het zou alles blijken te zijn wat hij ooit nog zou uitleggen; hij had zijn eindstation eindelijk bereikt. Langzaam leunde hij achterover in zijn stoel. Van zijn onbelichaamde ziel ging een diepe ontspanning uit. Alles was één. Iedereen was het eens. Het volk in hem was opgestaan.

Licentie

Howard Buut Zijn Volk Vrij Copyright © 2020 by Peter Blank. Alle Rechten Voorbehouden.

Deel dit Boek

Feedback/Errata

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.